Skład i łamanie książek
w systemie LaTeX

Powieści, zbiory opowiadań, tomiki poetyckie, biografie, poradniki,
albumy — z typografią godną najlepszych wydawnictw

book memoir microtype fontspec hyperref imakeidx

Książka złożona w LaTeX — to się czuje

Weź do ręki książkę wydaną przez Penguin Classics, Gallimard czy polskie Wydawnictwo Literackie. Poczuj, jak tekst „leży" na stronie — równomierne odstępy, precyzyjne dzielenie wyrazów, eleganckie marginesy, żywa pagina dyskretnie prowadząca przez rozdziały. To nie przypadek. To efekt profesjonalnego składu typograficznego.

System LaTeX został stworzony przez profesora Donalda Knutha ze Stanforda dokładnie w tym celu — żeby składać książki z perfekcyjną typografią. Jego algorytm łamania akapitów (Knuth-Plass) analizuje cały akapit naraz, szukając optymalnego podziału na wiersze. Efekt: równomierne „szarości" kolumny tekstu, brak „rzek" białych plam, idealne proporcje strony. Żaden edytor WYSIWYG nie jest w stanie tego odwzorować.

Składamy książki dla wydawnictw, autorów niezależnych, instytucji kulturalnych i platform self-publishingowych. Niezależnie od gatunku — proza, poezja, non-fiction, albumy — dostarczamy PDF w jakości drukarskiej, gotowy do wysłania do drukarni offsetowej lub cyfrowej.

§1.1.1

Co składamy w Twojej książce

Od łamania akapitów po ligatury i inicjały — każdy element typograficzny składamy z precyzją, jakiej wymaga profesjonalna publikacja książkowa.

Łamanie tekstu

Algorytm Knutha-Plassa analizuje cały akapit naraz — nie linijka po linijce jak Word. Efekt: idealnie równomierne odstępy między słowami, minimalne „rzeki" białych plam, perfekcyjne dzielenie wyrazów zgodne z regułami języka polskiego. Typografia, którą zauważy każdy czytelnik.

Strony tytułowe i redakcyjne

Projektujemy kompletny aparat wydawniczy: strona tytułowa, strona redakcyjna z numerem ISBN, dedykacja, motto, spis treści, kolofon. Każdy element na właściwym miejscu, w konwencji zgodnej z polskimi normami edytorskimi.

Struktura rozdziałów

Eleganckie strony otwarcia rozdziałów z winietami typograficznymi, ornamentami lub minimalistycznym layoutem. Hierarchia nagłówków, podrozdziałów, scen i przerywników — z konsystentną numeracją i stylem w całej książce.

Żywą pagina i paginacja

Nagłówki stron z tytułem książki i rozdziału, numery stron w konsystentnym stylu. Strony parzyste i nieparzyste z lustrzanym układem marginesów. Puste strony (vacat) w odpowiednich miejscach — żeby każdy rozdział zaczynał się na stronie nieparzystej.

Przypisy i marginalia

Przypisy dolne, końcowe lub boczne (marginalia) — w czytelnym rozmiarze, z automatyczną numeracją i odsyłaczami. Obsługujemy złożone systemy przypisów wymagane w literaturze naukowej, biografiach i opracowaniach historycznych.

Typografia detalu

Ligatury (fi, fl, ffi), kerning par literowych, kapitaliki w akronimach, frakcje ułamkowe, cudzysłowy typograficzne „polskie", — i – poprawne myślniki, cytaty blokowe z wcięciem, inicjały (drop caps) na otwarciu rozdziałów. Każdy detal na swoim miejscu.

§1.1.2

Word vs. LaTeX — dlaczego to ma znaczenie

Przy krótkim dokumencie różnica jest kosmetyczna. Przy 300-stronicowej książce, którą czytelnik trzyma w rękach godzinami — różnica jest fundamentalna.

Word / InDesign
LaTeX
Łamanie linijka po linijce — nierówne odstępy, „rzeki" białych plam w tekście
Algorytm Knutha-Plassa analizuje cały akapit naraz — perfekcyjne, równomierne odstępy
Dzielenie wyrazów bywa błędne, szczególnie w języku polskim
Reguły dzielenia wyrazów dla 50+ języków, w tym pełna obsługa polskiej hyphenacji
"U mnie wyglądało inaczej" — PDF zależy od wersji Worda, systemu, drukarki
Identyczny PDF na każdym komputerze, w każdym systemie operacyjnym — zawsze
Ligatury i kerning — ograniczone, zależne od wersji Worda
Pełne ligatury (fi, fl, ffi), kerning par literowych, microtypografia (protrusion, expansion)
Spis treści generowany z błędami — numery stron się nie zgadzają po zmianach
Spis treści, indeksy, żywa pagina — generowane automatycznie, zawsze aktualne
Strony parzyste/nieparzyste — trudne do kontrolowania, marginesy się mylą
Automatyczne lustrzane marginesy, vacat pages, recto/verso — jak w profesjonalnym wydawnictwie
§1.1.3

Typy publikacji książkowych

Każdy gatunek literacki wymaga innego podejścia do typografii, layoutu i struktury strony. Mamy doświadczenie w składzie każdego z nich.

Powieści i proza literacka

Skład powieści, noweli i długiej prozy literackiej. Elegancki krój pisma, precyzyjne łamanie akapitów, strony otwarcia rozdziałów z winietami, przerywniki scen. Format B5, A5 lub niestandardowy — dopasowany do charakteru tekstu i wymagań wydawnictwa.

Przykłady: Powieści, nowele, opowieści, proza eksperymentalna, literatura faktu

Zbiory opowiadań i esejów

Publikacje wielotekstowe z przejrzystą nawigacją między utworami. Spis treści z tytułami poszczególnych tekstów, separatory między opowiadaniami, spójna typografia mimo różnorodności tekstów. Noty o autorach, posłowie, kalendarium.

Przykłady: Antologie, zbiory opowiadań, eseje, felietony, wybory publicystyki

Tomiki poetyckie

Skład poezji wymaga szczególnej wrażliwości typograficznej: precyzyjne podziały wersów, wcięcia, spacje między strofami, dedykacje do poszczególnych wierszy. Każdy wiersz jako samodzielna kompozycja na stronie — z zachowaniem autorskiego zapisu.

Przykłady: Tomiki poetyckie, poematy, wiersze zebrane, antologie poezji

Biografie i reportaże

Książki narracyjne z rozbudowanym aparatem dokumentalnym: przypisy źródłowe, wkładki fotograficzne, indeks nazwisk, chronologia wydarzeń, bibliografia. Profesjonalne rozmieszczenie ilustracji w tekście z opisami i numeracją.

Przykłady: Biografie, autobiografie, reportaże, relacje podróżnicze, historie oral history

Poradniki i non-fiction

Książki użytkowe z czytelną strukturą modułową: wyróżnione porady, checklisty, ramki z kluczowymi informacjami, numerowane listy kroków. Wykresy, tabele, infografiki zintegrowane z tekstem. Indeks rzeczowy ułatwiający powrót do konkretnych tematów.

Przykłady: Poradniki, książki self-help, przewodniki, książki kucharskie, podręczniki hobbystyczne

Albumy i książki ilustrowane

Publikacje z dominacją materiału wizualnego: pełnostronicowe ilustracje, rozpięcia na dwie strony (spread), podpisy pod zdjęciami, opisy techniczne. Zarządzanie kolorystyką CMYK, przygotowanie do druku offsetowego na papierze kredowym.

Przykłady: Albumy fotograficzne, katalogi wystaw, książki o sztuce, cookbooki z fotografiami
§1.1.4

Jak wygląda książka złożona w LaTeX

Symulacja rozkładówki (strony parzysta i nieparzysta) typowej powieści. Zwróć uwagę na proporcje marginesów, żywą paginę, inicjał i równomierną „szarość” kolumny tekstu.

12 Karol Leszczyński

Światło poranka wpadało przez uchylone okno, rysując na podłodze długie, ciepłe prostokąty. W powietrzu unosił się zapach kawy — pierwszej tego dnia, ale nie ostatniej. Na biurku leżały rozrzucone kartki pokryte drobnym pismem, notatki z wczorajszego wieczoru, kiedy myśli płynęły szybciej niż ręka mogła za nimi nadążyć.

Przez chwilę siedział nieruchomo, wsłuchując się w odgłosy budzącego się miasta. Gdzieś w oddali zawarczał silnik tramwaju. Na sąsiednim balkonie ktoś podlewał kwiaty — słychać było cienki strumień wody uderzający o liście. Zwykłe dźwięki, które tego ranka brzmiały jak symfonia.

Wrócił do notatek. Przedostatni akapit wymagał poprawki — zbyt wiele przymiotników, za mało powietrza między zdaniami. Przekreślił dwa słowa, dopisał jedno. Lepiej. Tekst zaczął oddychać.

„Dobra proza jest jak dobrze złożona strona" — pomyślał, zaskoczony, że ta myśl przyszła mu do głowy akurat teraz. — „Czytelnik nie powinien zauważać rzemiosła. Powinien po prostu czytać."

Rozdział 2. Poranny rytuał 13

Zszedł na dół po schodach, które skrzypiały w dwóch miejscach — na trzecim i siódmym stopniu. Znał te dźwięki na pamięć i omijał je odruchowo, kiedy wracał późno i nie chciał nikogo budzić. Teraz pozwolił im zagrać — niedziela nie wymaga ciszy.

Kuchnia wyglądała tak, jak ją zostawił — z jednym wyjątkiem. Na stole, obok niedopitej szklanki wody, leżała kartka. Zwykła kartka z notesu w kratkę, wyrwana niestarannie, z postrzępionym brzegiem. Na kartce cztery słowa, napisane ołówkiem:

„Wróciłam. Idę spać."

Podniósł kartkę. Przyjrzał się pismu — pochyłemu, drobnemu, pisanemu w pośpiechu. Poczuł ulgę, choć nie potrafił powiedzieć dlaczego. Może dlatego, że kartka oznaczała normalność. Że w domu są dwa oddychające ciała zamiast jednego.

Odłożył kartkę na stół. Nastawił wodę na kawę. Przez okno kuchenne widział ogród — trawnik wymagający koszenia, różany krzew przy furtce, dwie huśtawki nieruchome w porannym bezwietrzu.

§1.1.5

Typografia detalu — na co zwracamy uwagę

Profesjonalny skład książki to setki drobnych decyzji typograficznych, które razem tworzą komfort lektury. Oto elementy, o które dbamy w każdej publikacji.

Inicjały (drop caps)

Ozdobne lub proste inicjały na otwarciu rozdziałów — 2, 3 lub 4-liniowe, z automatycznym opływaniem tekstu. Inicjały mogą być w kolorze akcentu, w osobnym kroju pisma lub jako element graficzny.

Cudzysłowy i interpunkcja

Polskie cudzysłowy typograficzne „dolny-górny", angielskie "double" i "single", francuskie «guillemets» — automatycznie zamieniane z prostych znaków. Poprawne myślniki: dywiz (-), półpauza (–), pauza (—).

Wdowy i sieroty

Automatyczna i ręczna kontrola wdów (ostatni wiersz akapitu na nowej stronie) i sierot (pierwszy wiersz akapitu na końcu strony). Eliminacja jednoliterowych spójników na końcu wiersza — „i", „w", „z" nigdy nie zostaną same.

Ligatury i kerning

Standardowe ligatury (fi, fl, ffi, ffl) włączone automatycznie. Kerning par literowych (AV, To, Wa) dostrojony do wybranego kroju pisma. Microtypografia: character protrusion i font expansion dla idealnego wyrównania optycznego.

Marginesy lustrzane

Marginesy wewnętrzne (przy grzbiecie) szersze niż zewnętrzne — tekst nie „wpada" w oprawę. Strony parzyste (verso) i nieparzyste (recto) z lustrzanym układem. Każdy rozdział zaczyna się na stronie nieparzystej — z automatycznym wstawianiem stron vacat.

Żywa pagina i pagina martwa

Nagłówki stron (żywa pagina) z tytułem książki na stronach parzystych i tytułem rozdziału na nieparzystych. Numery stron w konsystentnym stylu — na dole wycentrowane, w rogu zewnętrznym lub w żywej paginie. Strony tytułowe bez paginacji.

§1.1.6

Projekt okładki — od pomysłu do drukarni

Okładka to pierwsze, co widzi czytelnik. Projektujemy okładki spójne z wnętrzem książki, z grzbietem obliczonym co do milimetra.

„Proza, która nie boi się ciszy między zdaniami. Leszczyński pisze tak, jak oddycha — naturalnie i z przekonaniem."

— Gazeta Literacka

K. Leszczyński Poranny rytuał WL
Karol Leszczyński

Poranny
rytuał

opowiadania
§1.1.7

Jak wygląda proces składu książki

Od przesłania rękopisu do gotowego PDF-a — przejrzysty, przewidywalny proces z jasno określonymi etapami i terminami.

01 5 min

Przesłanie materiałów

Wyślij tekst książki w dowolnym formacie (Word, PDF, Markdown, LaTeX, tekst surowy). Opisz wymagania: format docelowy, orientacyjny nakład, preferencje typograficzne, wymagania wydawnictwa lub drukarni. Jeśli masz materiał ilustracyjny — dołącz go lub prześlij później.

02 24 godz.

Wycena i harmonogram

W ciągu 24 godzin otrzymasz szczegółową wycenę z rozbiciem na elementy (tekst główny, strony tytułowe, ilustracje, indeksy, okładka) oraz proponowany harmonogram realizacji. Wycena jest bezpłatna i niezobowiązująca.

03 3–5 dni

Projekt makiety

Projektujemy kompletną makietę książki: format strony, marginesy, krój pisma, styl nagłówków rozdziałów, żywą paginę, paginację, styl przypisów i cytatów. Składamy próbny rozdział (10–15 stron) do akceptacji — zanim przystąpimy do składu całości.

04 2–6 tyg.

Skład właściwy

Składamy kompletną książkę: tekst główny, strony tytułowe i redakcyjne, spis treści, ilustracje, przypisy, indeksy, kolofon. Regularnie przesyłamy PDF-y z postępem prac. Pilnujemy konsystencji typograficznej na każdej stronie.

05 do uzgodnienia

Korekta i poprawki

Przesyłamy gotowy PDF do sprawdzenia. Wprowadzamy wszystkie poprawki — merytoryczne, typograficzne, layoutowe. Sprawdzamy wdowy i sieroty, kontrolujemy łamanie stron, weryfikujemy spis treści i numery stron. Tyle rund korekt, ile potrzeba.

06 2–3 dni

Finalizacja i okładka

Generujemy finalny PDF wnętrza: drukarski (CMYK, spady, crop marks) i/lub ekranowy (RGB, hiperłącza, zakładki). Jeśli zamawiasz okładkę — projektujemy przód, tył i grzbiet z uwzględnieniem parametrów drukarni. Na życzenie przekazujemy pliki źródłowe .tex.

§1.1.8

Najczęściej zadawane pytania

Odpowiedzi na pytania, które dostajemy najczęściej od autorów, wydawców i osób planujących self-publishing.

Ile kosztuje skład książki w LaTeX?

Koszt zależy od trzech czynników: objętości (liczba stron), złożoności (ilustracje, tabele, przypisy, indeksy) i wymaganego terminu. Typowy skład strony prozy literackiej to 8–20 zł netto. Strony z rozbudowanymi przypisami, ilustracjami lub specjalnym formatowaniem — odpowiednio więcej. Projekt okładki wyceniamy oddzielnie. Wycena jest zawsze bezpłatna — wyślij tekst, a w ciągu 24 godzin otrzymasz szczegółową kalkulację.

W jakim formacie dostarczyć tekst?

Przyjmujemy tekst w dowolnym formacie: Word (.docx), PDF, Markdown, LaTeX (.tex), tekst surowy (.txt), a nawet OCR ze skanu. Najwygodniejszy jest Word z wyraźnie oznaczoną strukturą — rozdziały na Nagłówku 1, podrozdziały na Nagłówku 2, cytaty blokowe wyróżnione stylem. Jeśli masz fragmenty w LaTeX — możemy na nich bazować. Ilustracje najlepiej w osobnych plikach (TIFF, PNG, JPG) w rozdzielczości min. 300 DPI.

Ile trwa skład książki?

Typowa powieść (200–350 stron prozy bez ilustracji) — 2–4 tygodnie. Książka z ilustracjami, przypisami i indeksami — 3–6 tygodni. Tomik poetycki (60–100 stron) — 1–2 tygodnie. Album fotograficzny — 4–8 tygodni. Przy wycenie zawsze podajemy konkretny termin realizacji. W uzasadnionych przypadkach oferujemy tryb ekspresowy.

Czy mogę samodzielnie edytować pliki po składzie?

Tak. Na życzenie dostarczamy kompletne pliki źródłowe .tex wraz z dokumentacją klasy dokumentu, instrukcją instalacji potrzebnych pakietów i instrukcją kompilacji. Dzięki temu możesz samodzielnie poprawiać literówki, dodawać fragmenty tekstu czy aktualizować dane — bez ponownego zlecania składu. Dla kolejnych wydań wystarczy wprowadzić zmiany w tekście i ponownie skompilować PDF.

Czy PDF będzie gotowy do druku offsetowego?

Tak. Generujemy PDF/X zgodny z wymaganiami drukarni: profil kolorów CMYK, spady (bleed 3–5 mm), znaczniki cięcia (crop marks), fonty wektorowe osadzone w dokumencie, rozdzielczość obrazów min. 300 DPI. Plik jest gotowy do wysłania do drukarni offsetowej lub cyfrowej bez żadnej dodatkowej konwersji. Na życzenie przygotowujemy też wersję ekranową z hiperłączami i zakładkami.

Czy projektujecie okładki książek?

Tak. Projektujemy kompletne okładki: przód (front cover), tył (back cover) i grzbiet (spine) — jako jeden plik PDF/X gotowy do druku. Grubość grzbietu obliczamy na podstawie liczby stron i gramatury papieru podanej przez drukarnię. Okładka jest spójna stylistycznie z wnętrzem książki. Jeśli masz już projekt okładki — przygotujemy go technicznie do druku.

Jakie formaty książek obsługujecie?

Dowolne. Najczęściej składamy książki w formatach: A5 (148 × 210 mm — standard dla prozy), B5 (176 × 250 mm — popularny w non-fiction), A4 (210 × 297 mm — albumy i książki ilustrowane), kieszonkowy (110 × 178 mm). Obsługujemy też niestandardowe formaty wymagane przez wydawnictwo lub wynikające z koncepcji artystycznej — kwadratowe, podłużne, miniaturowe.

Czy składacie książki w językach obcych?

Tak. Składamy książki w języku polskim, angielskim, niemieckim, francuskim i innych językach europejskich. LaTeX obsługuje zaawansowane reguły dzielenia wyrazów i typografii dla każdego języka. W przypadku publikacji wielojęzycznych stosujemy pakiet babel/polyglossia z odpowiednimi konfiguracjami. Obsługujemy też pisma niełacińskie — cyrylicę, grekę, hebrajski.

Czy zajmujecie się też korektą tekstu?

Naszą główną usługą jest skład typograficzny, nie korekta językowa. Zakładamy, że tekst jest merytorycznie i językowo gotowy. Natomiast w trakcie składu wyłapujemy oczywiste literówki, niespójności typograficzne (np. różne zapisy tego samego słowa) i problemy z formatowaniem — i sygnalizujemy je autorowi. Na życzenie możemy polecić profesjonalnego korektora lub redaktora.

Czy przygotujecie książkę do self-publishingu?

Tak. Przygotowujemy pliki zgodne z wymaganiami platform self-publishingowych: Amazon KDP, IngramSpark, BookBaby i innych. Dostarczamy PDF wnętrza i okładki w specyfikacji wymaganej przez wybraną platformę — z odpowiednimi marginesami, spadami i formatem strony. Doradzamy też w kwestii wyboru formatu i parametrów druku.

Wyślij tekst — wycenimy skład Twojej książki w 24 godz.

Niezależnie od gatunku, objętości i stopnia zaawansowania materiału — przygotujemy szczegółową wycenę z rozbiciem na elementy i zaproponujemy optymalny harmonogram realizacji. Przyjmujemy pliki Word, PDF, Markdown, LaTeX i dowolne inne formaty. Wycena jest bezpłatna i niezobowiązująca.

Wyślij tekst

Skład i łamanie książek w LaTeX — profesjonalna typografia wydawnicza

Profesjonalny skład książek to fundament każdej wartościowej publikacji. Książka — niezależnie czy to powieść, tomik poezji, biografia czy poradnik — musi być nie tylko dobrze napisana, ale też perfekcyjnie złożona typograficznie. Od jakości składu zależy komfort lektury, a komfort lektury przekłada się bezpośrednio na odbiór treści. System LaTeX, stworzony przez profesora Donalda Knutha na Uniwersytecie Stanforda, jest złotym standardem składu tekstu w najlepszych wydawnictwach na świecie.

Dlaczego książka powinna być złożona w LaTeX?

Skład książki w LaTeX zapewnia jakość typograficzną nieosiągalną w edytorach WYSIWYG. Algorytm Knutha-Plassa analizuje cały akapit naraz (nie linijka po linijce jak Word czy InDesign), co daje idealnie równomierne odstępy między słowami i profesjonalną „szarość" kolumny tekstu. Pakiet microtype dodaje microtypografię: character protrusion (delikatne wysunięcie znaków interpunkcyjnych poza krawędź kolumny) i font expansion (minimalne rozciąganie znaków dla lepszego wyrównania) — techniki znane z najlepszej typografii książkowej.

Dla kogo składamy książki?

Nasze usługi składu i łamania książek kierujemy do: wydawnictw literackich i naukowych poszukujących najwyższej jakości typograficznej, autorów niezależnych przygotowujących książki do self-publishingu (Amazon KDP, IngramSpark), instytucji kulturalnych wydających publikacje okolicznościowe i albumowe, firm i organizacji tworzących książki firmowe, jubileuszowe i pamiątkowe, a także poetów, eseistów i reportażystów chcących nadać swoim tekstom profesjonalną formę książkową.

Co wyróżnia nasz skład książek?

Łączymy biegłość w systemie LaTeX z wyczuciem typograficznym wyniesionym z pracy nad dziesiątkami publikacji książkowych. Rozumiemy, że łamanie książki to nie tylko techniczne umieszczenie tekstu na stronie — to projektowanie doświadczenia czytelniczego. Wiemy, jak dobrać krój pisma do charakteru tekstu, jak ustawić proporcje marginesów, żeby strona „oddychała", jak zaprojektować strony otwarcia rozdziałów, żeby zachęcały do lektury. Na życzenie dostarczamy pliki źródłowe .tex i projektujemy kompletne okładki gotowe do druku.

Skład książki a self-publishing

Coraz więcej autorów decyduje się na self-publishing — samodzielne wydanie książki za pośrednictwem platform takich jak Amazon KDP czy IngramSpark. Profesjonalny skład w LaTeX daje Twojej książce wygląd na poziomie największych wydawnictw — z perfekcyjną typografią, którą czytelnicy docenią, nawet jeśli nie potrafią nazwać, co dokładnie sprawia, że tekst czyta się tak dobrze. Przygotowujemy pliki zgodne ze specyfikacjami wybranych platform, z odpowiednimi marginesami, spadami i formatem okładki.